Hoe kan ik het beste mijn tuinhout onderhouden?

Samen het tuinhuis verven

In ons vorige artikel hadden we het over het onderhouden van bestrating en welke klusjes je daarbij (misschien) uit moet voeren. Dit keer gaan we even diep in op het onderhouden van tuinhout.

Hout heeft de neiging om kwaliteit te verliezen wanneer het onbeschermd, in weer en wind, buiten staat. Houtrot, groene aanslag, kleurverlies… wat een ellende. Leer meer over hoe jij het hout in jouw tuin hiertegen kunt beschermen, waardoor je er langer van kunt genieten.

Groene aanslag en mos

Mos en groene aanslag, veroorzaakt door bacteriën en algen, zijn een veel voorkomend probleem – en niet alleen bij hout. Het ziet er niet alleen niet mooi uit, maar het is ook destructief voor het hout. Door de zuurgraad in de groene aanslag en het mos wordt het hout aangetast, en op de lange termijn gaat het daardoor kapot.

Gelukkig zijn er genoeg middeltjes op de markt tegen groene aanslag. Van oma heb je misschien ook wel eens de tip gekregen om het water van de gekookte aardappels te gebruiken om groene aanslag te verwijderen, maar het is maar de vraag of dit echt zo effectief is… net als andere huishoudmiddeltjes als verdunde azijn, Biotex en soda. Je moet je daarbij ook afvragen of de rest van het groen in de tuin er goed tegen kan.

Neem in plaats daarvan bijvoorbeeld de Groene aanslag-verwijderaar (de naam zegt het al) van WS. Deze is niet alleen verkrijgbaar in de standaard 1 literfles, maar voor de grote klussen (of de vooruitziende mens) ook als versie van 10 liter. Zo kun je wel even vooruit.

Houtrot

Hout en vocht gaan niet goed samen. Hout wat continu in aanraking komt met vocht en niet de kans heeft goed te drogen, heeft de neiging te gaan rotten. Dat is niet alleen een doorn in het oog van velen, maar kan zelfs gevaarlijk zijn! Je moet er bijvoorbeeld niet aan denken om opeens door een vlonder te zakken, met alle gevolgen van dien…

Houtrot kun je vaststellen door het hout even in te drukken. Voelt het zacht aan, en is het donkerder van kleur dan het omliggende hout, dan heb je te maken met houtrot. Dit is niet te herstellen, en de rottende plek zal zonder verdere aanpak alleen maar groter worden en dieper in het hout dringen. Als je plaatselijke kleine houtrot weg wilt halen, dan kun je proberen dit ruim weg te snijden of weg te frezen: vul dan het gat op met een opvulmiddel en bescherm het daarna tegen nieuwe houtrot.

Je kunt houtrot voorkomen door het hout goed te beschermen. Zet bijvoorbeeld een schuttingpaal niet direct in de aarde, maar gebruik een metpaal of metplaat om ervoor te zorgen dat de vochtige grond niet direct in aanraking komt met het hout. Een andere oplossing geldt voor hout wat anderzijds veel aan vocht wordt blootgesteld: dit kun je beschermen door het hout te verven en/of impregneren.

Ook welke soort hout je kiest, heeft invloed op hoe snel je het zult moeten vervangen vanwege houtrot. Hardhout, zoals bankirai en douglas, is veel minder vatbaar voor houtrot dan zachthout, zoals vurenhout en grenen, en gaat dus sowieso langer mee.

Kleurverlies

Onze laatste tuinhout-tip gaat over het kleurverlies wat kan optreden bij tuinhout: soms is dit gewild, maar soms ook niet.

Onbehandeld hout zal er sowieso ieder seizoen anders uitzien: in de wintermaanden, wanneer het droger is, verliest het hout veel vocht. Hierdoor zal het krimpen en snel kromtrekken. In de zomer gebeurt het tegenovergestelde: het hout neemt vocht op, waardoor het zal uitzetten en weer de oorspronkelijke vorm zal aannemen. Daarnaast zal het hout er steeds geliger of grijzer uit gaan zien door uv-straling die het tuinhout aantast. Het hout wordt doffer en ziet er minder gedetailleerd uit.

Dit is op te lossen door het hout regelmatig te voorzien van een beschermlaag in de vorm van beits, olie of verf. Het is wel aan te raden om het hout te schuren bij het gebruiken van een transparante beits of bij olie, maar is het niet altijd noodzakelijk om al die moeite te doen bij toepassing van een niet-transparante beschermlaag.

Oplossingen

Weet jij wanneer je het best beits, olie of verf kunt gebruiken? Wij leggen de verschillen en voor- en nadelen uit.

Beits

Waar lak wordt gebruikt om hout binnenshuis te behandelen, is beits de oplossing voor tuinhout. Lak verhult de houtstructuur en sluit het hout af, waardoor vocht in het hout niet meer naar buiten kan. Bij beits is dit niet het geval: hout wat gebeitst is heeft een open structuur en is vochtregulerend. De beits zorgt ervoor dat het hout weersbestendig is, en houdt vergrijzing tegen.

Beits kan na het schoonmaken, (licht) opschuren en ontvetten aangebracht worden op het hout (zorg ervoor dat het weer droog is!), zonder dat er een grondlaag nodig is. Het is in verschillende kleuren verkrijgbaar, zodat je het blanke hout de kleur van bijvoorbeeld teak of notenhout kunt geven.

Een nadeel van beits is dat het in verschillende lagen moet worden aangebracht. Vergeet niet het hout voor het aanbrengen van iedere laag te schuren. Bovendien zal beits net als verf na verloop van tijd gaan bladderen: de beits zal dan afgeschuurd moet worden en opnieuw worden aangebracht.

Olie

Olie kan het beste gebruikt worden wanneer je houdt van een matte en natuurlijke uitstraling. Net als beits is olie in verschillende kleuren verkrijgbaar, maar in tegenstelling tot beits gaat olie niet bladderen.

Olie is snel aan te brengen en het voelt ook alsof het heel snel intrekt. Laat je niet verrassen: olie heeft wel even nodig om goed in het hout te trekken. Het voordeel is dan wel dan de kleur van het hout heel geleidelijk en mooi vervaagt. Bovendien blijft het hout natuurlijk aanvoelen. Het nadeel van olie is wel dat wanneer er vlekken op ontstaan, ze vrij snel in de olie trekken. Gelukkig kunnen ze dan wel weer gemakkelijk weggepoetst worden.

Let er op dat de olie die je koopt ook UV-bescherming biedt, zodat het vergrijzing van het hout voorkomt. De olie beschermt daarnaast tegen groene aanslag en mossen.

Verf

In tegenstelling tot olie en beits verhult verf de houtstructuur van tuinhout volledig. Net zoals beits, moet hout echter ook voor het aanbrengen van verf goed geschuurd en voorbereid worden – en daarbij moet niet vergeten worden een laag grondverf aan te brengen.

Goede verf is sterk, slijtvast en maakt het tuinhout resistent tegen groene aanslag en verkleuring. Het kan toegepast worden op onder meer tuinmeubilair, tuinhuizen en schuttingen, maar gewaarschuwd wordt het niet te gebruiken op vlonders.

Nadelen zijn natuurlijk wel dat het ook na een tijd kan gaan bladderen, waardoor het tuinhout kwetsbaar kan worden voor schade door vocht. Wees er dus op attent geverfd hout elke paar jaar opnieuw te schuren en verven, zodat je kunt blijven genieten van jouw tuinhout.